## 3. Tekengereedschappen

Voor toegang tot deze gereedschappen, selecteer Gereedschap → Tekengereedschap in het hoofdmenu.

### 3.1. Algemene eigenschappen

De GIMP Gereedschapskist bevat veertien “tekengereedschappen”. Standaard worden ze samen weergegeven in vijf groepen, maar dat kan worden uitgeschakeld in Voorkeuren Gereedschapskist door Gereedschapsgroepen gebruiken niet te selecteren.

Afbeelding 14.27. Tekengereedschappen in de Gereedschapskist

De standaard weergave groepeert gelijksoortige gereedschappen samen. De groepen met tekengereedschappen staan binnen de rode vakken.

De tekengereedschappen in de gereedschapskist in een niet gegroepeerde weergave binnen het rode vak.

De mogelijkheid die ze allemaal gemeenschappelijk hebben, is dat ze allemaal worden gebruikt door de muisaanwijzer over de weergave van de afbeelding te verplaatsen, wat penseelstreken maakt. Vijf van hen gedragen zich als de intuïtieve wijze van “schilderen” met een penseel. Potlood, Penseel, Verfspuit en MyPaint-penselen worden “basis tekengereedschappen” of penseelgereedschappen genoemd.

- Het Gereedschap Potlood.

- Het Gereedschap Penseel.

- Het Gereedschap Verfspuit.

- Het Gereedschap Inktpot.

- Het Gereedschap MyPaint-penselen.

De andere gereedschappen gebruiken het penseel om een afbeelding op de een of andere manier te wijzigen, in plaats van erop te tekenen:

- het Gereedschap Emmer vult met kleur of een patroon;

- het Gereedschap Kleurverloop vult met kleurverlopen;

- het Gereedschap Gum verwijdert;

- het Gereedschap Klonen kopieert van een patroon of afbeelding;

- het Gereedschap Repareren corrigeert kleine defecten;

- het Gereedschap Klonen met perspectief kopieert in een gewijzigd perspectief;

- het Gereedschap Vervangen/verscherpen vervaagt of verscherpt;

- het Gereedschap Smeren smeert;

- en het Gereedschap Doordrukken/Tegenhouden verlicht of verdonkert.

De voordelen van het gebruiken van GIMP met een tablet in plaats van een muis zal waarschijnlijk meer duidelijker blijken voor gereedschappen met penselen dan ergens anders voor: het voordeel in fijn beheren is onbetaalbaar. Deze gereedschappen hebben ook speciale opties voor “Drukgevoeligheid” die alleen te gebruiken zijn met een tablet.

In aanvulling op de meer voorkomende methode “hands-on”, is het mogelijk om tekengereedschappen toe te passen op een geautomatiseerde manier, door een selectie of pad te maken en dat dan te “belijnen”. U kunt ervoor kiezen om te belijnen met elk van de tekengereedschappen, inclusief niet-standaard, zoals de Gum, gereedschap Smeren etc, en alle opties, die u voor het gereedschap instelt, zullen worden toegepast. Bekijk het gedeelte over Belijnen voor meer informatie.

#### 3.1.1. Hulptoetsen

Ctrl

  Ingedrukt houden van de Ctrl-toets heeft een speciaal effect op elk tekengereedschap. Voor het Potlood, Penseel, Verfspuit, Inktpot en Gum, schakelt het ze naar de modus “Pipet”, zodat klikken op een beeldpunt van een afbeelding ervoor zorgt dat de voorgrondkleur van GIMP wordt ingesteld als de kleur voor de actieve laag op dat punt (of, voor de Gum, de achtergrondkleur van GIMP). Voor het gereedschap Klonen schakelt de Ctrl-toets het naar een modus waar klikken het verwijzingspunt voor het kopiëren instelt. Voor het gereedschap Vervangen/verscherpen schakelt de Ctrl-toets tussen de modi Vervagen en Verscherpen; voor het gereedschap Doordrukken/Tegenhouden schakelt het tussen Doordrukken en Tegenhouden.

Shift

  Ingedrukt houden van de Shift-toets heeft hetzelfde effect op de meeste tekengereedschappen: het plaatst het gereedschap in de modus rechte lijn. Klik eerst, om met elk van de tekengereedschappen een rechte lijn te maken, op het beginpunt, druk daarna op de Shift-toets. Zolang als u die ingedrukt houd, zult u een dunne lijn zien, die het eerder aangeklikte punt verbindt met de huidige locatie van de aanwijzer. Als u opnieuw klikt, terwijl u doorgaat met het indrukken van de Shift-toets, zal een rechte lijn worden gerenderd. U kunt doorgaan met dit proces om een reeks verbonden lijnsegmenten te maken.

Ctrl+Shift

  Ingedrukt houden van beide toetsen plaatst het gereedschap in de modus beperkte rechte lijn. Dit is soortgelijk aan het effect van alleen de Shift-toets, behalve dat de richting van de lijn wordt beperkt tot het dichtstbijzijnde veelvoud van 15 graden. Gebruik dit als u perfecte horizontale, verticale of diagonale lijnen wilt maken.

#### 3.1.2. Opties

Afbeelding 14.28. Dialoogvenster Gereedschapsopties

Veel gereedschapsopties worden gedeeld door verschillende tekengereedschappen: deze worden hier beschreven. Opties die alleen van toepassing zijn voor een specifiek gereedschap, of voor een klein aantal gereedschappen, worden beschreven in de gedeelten die zijn gewijd aan die gereedschappen.

Modus

  De keuzelijst Modus verschaft een selectie aan modi voor het toepassen van tekenen. Net als met Dekking is de gemakkelijkste manier om te begrijpen wat de instelling Modus doet, is om u voor te stellen dat het tekenen in feite wordt toegepast op een laag die boven de laag ligt waarmee u werkt, met de modus voor het combineren van lagen in het dialoogvenster Lagen ingesteld op de selecteerde modus. U kunt op deze manier een grote variëteit aan speciale effecten krijgen. De optie Modus is alleen te gebruiken voor gereedschappen waaraan kan worden gedacht als voor het toevoegen van kleur aan de afbeelding: de gereedschappen Potlood, Penseel, Verfspuit, Inktpot en Klonen. Voor de andere tekengereedschappen is de optie altijd uitgeschakeld. Een lijst met de modi is te vinden in Paragraaf 2, “Modi voor de laag”.

  In deze lijst zijn sommige modi bijzonder en worden hieronder beschreven.

Dekking

  De schuifbalk Dekking stelt het niveau voor de transparantie in voor de bewerking met het penseel. Stel u voor dat, om te begrijpen hoe het werkt, in plaats van het veranderen van de actieve laag, het gereedschap een transparante laag bovenop de actieve laag maakt en op die laag werkt. Wijzigen van Dekking in de gereedschapsopties heeft hetzelfde effect als dat het wijzigen van de dekking in het dialoogvenster Lagen zou hebben in de laatste situatie. Het beheert de “sterkte” van alle tekengereedschappen, niet slechts van die welke op de actieve laag tekenen. In het geval van de Gum, dit kan overkomen als enigszins verwarrend: het werkt zo dat hoe hoger de “dekking” is, hoe meer transparantie u krijgt.

Penseel

  Het penseel bepaalt hoeveel van de afbeelding wordt beïnvloed door het gereedschap, en hoe het wordt beïnvloed, als u een penseelstreek neerzet met de aanwijzer. GIMP staat u toe om verscheidene verschillende typen penselen te gebruiken, die worden beschreven in het gedeelte Penselen. Dezelfde keuzes voor penselen zijn beschikbaar voor alle tekengereedschappen, behalve het gereedschap Inktpot, dat een uniek type procedureel gegenereerd penseel gebruikt. De kleuren van een penseel zijn alleen van belang voor gereedschappen waar ze een betekenis hebben: de gereedschappen Potlood, Penseel en Verfspuit. Voor de andere tekengereedschappen is alleen de verdeling van de intensiteit van een penseel relevant.

Grootte

  Deze optie laat u de grootte van het penseel precies aanpassen. U kunt de pijltoetsen gebruiken om te variëren met ±0,01 of de toetsen Page-Up en Page-Down om te variëren met ±1,00. U kunt hetzelfde resultaat verkrijgen als u uw muiswiel correct hebt ingesteld in de Voorkeuren. Bekijk Hoe de grootte van een penseel te variëren

Verhouding

  Deze regelaar bepaalt de verhouding tussen de hoogte en de breedte van het penseel. De waarden lopen van -20,00 tot 20,00 met de standaardwaarde ingesteld op 0,00. Een negatieve waarde van 0,00 tot -20 vermindert de hoogte van het penseel, terwijl een positieve waarde tussen 0,00 en 20,00 een vermindering van de breedte van het penseel aangeeft.

Hoek

  Deze optie zorgt ervoor dat het penseel rondom zijn middelpunt draait, met de klok mee. Dat is zichtbaar als het penseel niet rond is, maar gemaakt uit een gedraaid figuur.

Tussenruimte

  Met deze optie stelt u de afstand tussen de penseelafdrukken in een lijn in.

  Afbeelding 14.29. Tussenruimte instelling

  Verschillende tussenruimte

Hardheid

  Verandert de grootte van het harde midden van het penseel.

  Afbeelding 14.30. Hardheid optie

  Links: hardheid=50 Rechts: hardheid=100.

Kracht

  Past de “versterking” van het penseel aan: versterking is een secundaire vermenigvuldigingsfactor Dekking die de sterkte van het penseel kan vergroten of verkleinen gedurende zijn bewerking (afzonderlijk van de instelling Dekking, die op de bewerking als geheel wordt toegepast). Waarden Kracht onder 50% verlagen het effect van het penseel, relatief ten opzichte van zijn voorbeeld dat wordt weergegeven in de gereedschapsopties; waarden boven 50% verhogen in plaats daarvan het effect (tot maximaal 2x met Kracht=100%).

  Voor standaard typen penseel (d.i. parametrische penselen gemaakt door de Penseelbewerker), vergroten waarden Kracht boven de 50% effectief het ondoorzichtige midden van dat penseel, soortgelijk aan (maar subtieler dan) het verhogen van de Hardheid van dat penseel. (De exacte relatie tussen Kracht en Hardheid is in dit geval gecompliceerd.)

  Voor andere (op raster of afbeelding gebaseerde) typen penseel, zouden waarden Kracht boven 50% weinig tot geen effect kunnen laten zien, afhankelijk van het gebruikte specifieke penseel, omdat deze penselen om te beginnen vaak al de maximale ondoorzichtigheid bevatten (die niet verder kan worden vergroot, alleen verkleind).

  Afbeelding 14.31. Optie Kracht

  Kracht is 10%, 20%, 40%, 80%.

Penseelgedrag uitvoeren

  Wanneer u deze optie inschakelt zullen daaronder meerdere aan penseelgedrag gerelateerde instellingen verschijnen. Penseelgedrag laat u verschillende parameters voor het penseel instellen voor verschillend gedrag voor invoer. Ze worden meestal gebruikt met grafische tabletten, maar sommige ervan zijn ook te gebruiken met een muis.

  U kunt meer lezen over dit gedrag in Penseelgedrag

  Bij het belijnen van paden en selecties met een tekengereedschap is er een optie “Penseelgedraging nabootsen” te selecteren. Dat betekent dat wanneer u belijnt, de druk en snelheid van het penseel variëren langs de lengte van de penseelstreek. Druk begint met nul, gaat door naar volledige druk en gaat dan opnieuw terug naar geen druk. Snelheid begint vanaf nul en gaat naar volledige snelheid aan het einde van de streek.

Uitvloeiingsopties

  Deze opties worden beschreven in Uitvloeiingsopties

Spikkeleffect

  U kent “tussenruimte” in penseelstreken: streken worden gemaakt met op elkaar volgende penseelafdrukken die, wanneer ze dicht bij elkaar liggen, een doorlopende lijn lijken te tekenen. Hier, in plaats van te worden uitgelijnd, worden de penseelafdrukken verspreid over een afstand die u kunt instellen met de schuifbalk Hoeveelheid.

  Afbeelding 14.32. Voorbeeld “Spikkeleffect”

  Van boven naar beneden: zonder Spikkeleffect, hoeveelheid = 1, hoeveelheid = 4.

  Het spikkeleffect is ook beschikbaar in de Bewerker penseelgedrag, waar u het spikkeleffect aan het gedrag van een penseel kan verbinden.

Vloeiende lijnen

  Deze optie beïnvloedt niet het renderen van de penseelstreek, maar zijn “vorm”. Het neemt de afwijkingen weg uit de lijn die u tekent. Het maakt tekenen met een muis gemakkelijker.

  Wanneer deze optie is geselecteerd, verschijnen twee instellingen, Kwaliteit en Zwaarte. U kunt de standaard waarden wijzigen om ze naar uw vaardigheden aan te passen.

  Een grotere zwaarte verstevigt de penseelstreek.

  Tabel 14.2. Voorbeeld “Vloeiende lijnen” dat probeert te tekenen met de muis

  Instelling “Vloeiende lijnen” | Rechte lijn | Sinusboog |
  Niet geselecteerd |  |  |
  Standaard |  |  |
  Maximum |  |  |

Penseelgrootte vergrendelen

  Wanneer u werkt aan een afbeelding die groter is (in beeldpunten) dan uw scherm, moet u veel in- en uitzoomen. Deze optie maakt het mogelijk een heel natuurlijk proces voor "iteratieve verfijning" mogelijk, zonder de noodzaak om de toepassing herhaaldelijk te vragen om de grootte van het penseel te wijzigen, als u heen en weer gaat tussen brede streken en de details.

  Als de grootte van het penseel relatief is aan het canvas (optie niet geselecteerd), maakt inzoomen het penseel ook ingezoomd en het verschijnt groter (neemt meer beeldpunten in op het scherm). Als u werkt met een penseel met een straal van 300 beeldpunten en u zoomt in van 12% naar 100%, is het penseel nu de halve grootte op uw scherm! U moet dus het penseel verder terug verkleinen.

  Als u de penseelgrootte relatief instelt ten opzichte van het scherm (optie geselecteerd), dan, als u inzoomt, wijzigt de grootte van het weergegeven penseel op het scherm niet, maar het lijkt kleiner en kunt u dus aan kleinere details werken.

  Afbeelding 14.33. Voorbeeld “Penseelgrootte vergrendelen”

  Een afbeelding die is weergegeven op 50% zoom, dus de gehele afbeelding is zichtbaar. De optie “Penseelgrootte vergrendelen” is niet geselecteerd en de grootte van het penseel is ingesteld op 100 beeldpunten in de gereedschapskist.

  Deel van de afbeelding met 200% zoom. De optie “Penseelgrootte vergrendelen” is niet geselecteerd en de grootte van het penseel is ingesteld op 100 pixels in de gereedschapskist. We tekenen met het potlood en de penseelstreek van het geselecteerde penseel Pepper wordt weergegeven als 200 pixels hoog vanwege het zoomen.

  Deel van de afbeelding met 200% zoom. De optie “Penseelgrootte vergrendelen” is geselecteerd en de grootte van het penseel is ingesteld op 100 pixels in de gereedschapskist. We tekenen met het potlood en de penseelstreek van het geselecteerde penseel Pepper wordt weergegeven als 100 pixels hoog vanwege het zoomen.

  "Penseelgrootte vergrendelen" kan ook worden gebruikt om het penseel te vergrendelen om rotatie te bekijken:

  Afbeelding 14.34. Voorbeeld draaien met “Penseelgrootte vergrendelen”

  De optie “Penseelgrootte vergrendelen” is geselecteerd en we draaien de weergave 15° met de klok mee. De penseelstreek draait met de weergave mee.

  De optie “Penseelgrootte vergrendelen” is niet geselecteerd en we draaien de weergave 15° met de klok mee. De penseelstreek draait niet met de weergave mee.

Oplopend

  Past het effect oplopend toe als de muisaanwijzer wordt verplaatst.

  Het keuzevak Oplopend lijkt niet te werken zoals iedereen verwacht. Als het is uitgeschakeld (de standaard waarde) wordt het maximale effect van een enkele streek bepaald door de dekking die is ingesteld in de schuifbalk Dekking. Als de dekking is ingesteld op minder dan 100, zal het verplaatsen van het penseel over dezelfde plek de dekking verhogen, als het penseel in de tussentijd wordt opgetild. Er overheen tekenen met dezelfde streek heeft dat effect niet. Als Oplopend actief is zal het penseel met volledige dekking tekenen, ongeacht de instelling van de schuifbalk. Deze optie is beschikbaar voor alle tekengereedschappen, behalve die welke een besturingselement “snelheid” hebben, dat automatisch een oplopend effect impliceert. Bekijk ook Paragraaf 2, “Modi voor de laag”.

Lagen uitbreiden

  Indien ingeschakeld, vergroot dit automatisch de laag als buiten de randen van de laag wordt getekend. Als het is ingeschakeld, verschijnen er verschillende aanvullende instellingen onder.

  Onthoud dat dit u niet toestaat een laag uit te breiden tot buiten de grootte van het canvas van de afbeelding. Bekijk, voor het wijzigen van de grootte van het, Grootte canvas.

  Hoeveelheid

    De hoeveelheid beeldpunten om toe te voegen in de richting waarin u tekent.

  Vullen met

    Hier kunt u selecteren hoe het nieuwe uitgebreide gebied van de laag wordt gevuld. Dit zijn dezelfde keuzes als die in het dialoogvenster Nieuwe laag.

  Laagmasker vullen met

    Als de laag waarop u tekent een laagmasker heeft, zal dat masker ook worden uitgebreid. Deze optie geeft u de keuze hoe het nieuwe gebied van het laagmasker te vullen. U heeft de keuze uit Wit (volledig ondoorzichtig) en Zwart (volledig transparant).

#### 3.1.3. Voorbeelden van modi Tekenen

In de volgende voorbeelden worden enkele modi voor tekenen van GIMP gedemonstreerd:

Oplossen

  Afbeelding 14.35. Voorbeeld van modus Oplossen

  Twee penseelstreken gemaakt met de Verfspuit, met dezelfde vage cirkelvormige borstel. Links: Normale modus. Rechts: Modus Oplossen.

  Voor elk tekengereedschap met een dekking van minder dan 100%, tekent deze hele nuttige modus geen transparantie, maar bepaalt de mogelijkheid voor het toepassen van verf. Dat geeft leuke patronen van stippen aan penseelstreken of vulling.

  Afbeelding 14.36. Tekenen in de modus Oplossen

  Deze afbeelding heeft alleen een achtergrondlaag en geen alfakanaal. De achtergrondkleur is luchtblauw. Drie streken met Potlood en verschillende dekkingen: 100%, 50%, 25%. Beeldpunten van de voorgrondkleur worden langs de penseelstreek verspreid.

Achter

  Afbeelding 14.37. Voorbeeld voor mengmodus “Achter”

  Wilber op een blauwe achtergrondlaag

  Dialoogvenster Lagen

  Gevuld met patroon

  Deze modus past alleen verf toe op de transparante gebieden van de laag: hoe lager de dekking, hoe meer verf wordt toegepast. Dus, tekenen van ondoorzichtige gebieden heeft geen effect; tekenen van transparante gebieden heeft hetzelfde effect als de modus Normaal. Het resultaat is altijd een toename van de dekking. Natuurlijk heeft niets hiervan enige betekenis voor lagen die geen alfakanaal hebben.

  In het bovenstaande voorbeeld staat Wilber bovenop de bovenste laag, omgeven door transparantie. De onderste laag is effen lichtblauw. Het gereedschap Emmer werd gebruikt, met de optie Hele selectie vullen geselecteerd en de gehele laag werd geselecteerd. Een patroon werd gebruikt om te tekenen met het gereedschap Emmer.

  Afbeelding 14.38. Tekenen in de modus “Achter”

  Deze afbeelding heeft twee lagen. De bovenste laag met twee blauwe strepen is actief. We tekenen drie verticale penseelstreken in een rode kleur met het gereedschap Potlood met 100%, 50%, 25% transparantie (van links naar rechts): alleen transparante of semitransparante beeldpunten van de laag worden getekend.

  Resulterende afbeelding.

Kleur wissen

  Afbeelding 14.39. Voorbeeld voor mengmodus “Kleur wissen”

  Wilber op een blauwe achtergrondlaag

  De witte voorgrondkleur gewist

  Deze modus verwijdert de voorgrondkleur, vervangt het door gedeeltelijke transparantie. Het werkt zoals het filter Kleur naar alfa, toegepast op het gebied onder de penseelstreek. Onthoud dat dit alleen werkt op lagen die een alfakanaal hebben; anders is deze modus identiek aan Normaal.

  In het bovenstaande voorbeeld was de kleur van de Emmer wit, dus witte delen van Wilber werden gewist en de blauwe achtergrond schijnt daar doorheen.

  Deze afbeelding hieronder heeft drie horizontale strepen en heeft slechts een laag, de achtergrondlaag. Achtergrondkleur is luchtblauw. We voegen drie verticale penseelstreken toe met het gereedschap Potlood:

  1. Aan de linkerkant een verticale penseelstreek met de exacte kleur van de blauwe streep: alleen deze blauwe kleur werd verwijderd.

  2. In het midden een verticale penseelstreek met de exacte kleur van het rode gebied: alleen deze rode kleur werd verwijderd, ongeacht zijn transparantie. Verwijderde gebieden zijn transparant gemaakt.

  3. Aan de rechterkant een verticale penseelstreek met de luchtblauwe kleur van de achtergrond van de laag: alleen deze kleur werd verwijderd.

  Afbeelding 14.40. Tekenen in de modus “Kleur wissen”

  Verticale penseelstreken getekend in blauw (aan de linkerkant), in rood (in het midden) en in de kleur van de achtergrond (aan de rechterkant).

Overschrijven

  Afbeelding 14.41. Tekenen in modus “Overschrijven”

  Voorbeeldafbeelding met twee lagen: de bovenste laag bevat een blauw kleurverloop met verschillende penseelstreken erop getekend, in in modus Normaal (boven) en modus Overschrijven (midden, onder).

  Deze modus slaat het gebruikelijke concept van opaciteit helemaal over en behandelt het in plaats daarvan eenvoudigweg als een ander te tekenen “kleur”kanaal: specifiek, het kan volledig ondoorzichtige gebieden vervangen door semitransparante kleuren.

  Indien gebruikt met het gereedschap Potlood (of een gereedschap waarin de schakelaar “Harde rand” is ingeschakeld), zal Overschrijven feitelijk elke vooraf bestaande inhoud onder de penseelstreek negeren. Het kan op soortgelijke wijze worden gebruikt met een vulling Patroon of Kleurverloop, zonder rekening te houden met (of te mengen met) de eerdere inhoud.

  In het bovenstaande voorbeeld heeft de afbeelding een achtergrondlaag met een patroon, en daarop een laag met ene blauw kleurverloop. De bovenste rode penseelstreek is getekend met het gereedschap Penseel met 25% opaciteit voor het gereedschap en in de modus Normaal, wat het blauwe kleurverloop mengt tot een paars resultaat.

  De onderste twee streken zijn ook getekend met 25% opaciteit voor het gereedschap, maar in plaats daarvan in de modus Overschrijven: ze “doorsnijden” het blauwe kleurverloop volledig en maken het voor het patroon op de achtergrond mogelijk alleen zichtbaar te zijn door hun transparantie, zelfs in gebieden waar het kleurverloop volledig ondoorzichtig is.

#### 3.1.4. Meer informatie

Voor gevorderde gebruikers zou het goed zijn om te weten dat de meeste tekengereedschappen in feite werken op het niveau van sub-pixel, om het produceren van gerafeld-lijkende resultaten te vermijden. Een consequentie daarvan is dat, zelfs als u werkt met een penseel met een harde rand, zoals een van de penselen Cirkel, beeldpunten aan de rand van de penseelstreek slechts gedeeltelijk worden beïnvloed. Wanneer u alles-of-niets effecten nodig hebt (wat nodig zou kunnen ze om een goede selectie te krijgen, of voor knippen en plakken, of voor het bewerken van beeldpunt-na-beeldpunt op een hoog zoomniveau), gebruik dan het gereedschap Potlood, dat alle penselen perfect hard maakt en anti-aliasing voor sub-pixels uitschakelt.

2.8. Schaar |  | 3.2. Penseelgedrag

Report a bug in GIMP Rapporteer een fout in de documentatie