### 3.2. Dialoogvenster Penselen

Afbeelding 15.24. Het dialoogvenster Penselen

Het dialoogvenster “Penselen” wordt gebruikt om een penselen te selecteren en te beheren. Deze penselen worden gebruikt door de gereedschappen Penseel, Potlood en Verfspuit. De penselen MyPaint gebruiken hun eigen soort penselen.GIMP heeft een brede selectie aan penselen en er kunnen er eenvoudig meer worden toegevoegd. U kunt ook anagepaste penselen maken met de Penseelbewerker, of door een afbeelding te exporteren als een penseel.

Bekijk het gedeelte Penselen voor basisinformatie over penselen en hoe zij in GIMP worden gebruikt.

Er kan op elk moment slechts een penseel actief zijn. Actief maken van een penseel: selecteer het in de lijst of het raster. De naam van het momenteel actieve penseel wordt direct boven de lijst met penselen weergegeven. Het actieve penseel is ook te herkennen door een selectie-rechthoek rondom het voorbeeld (wat soms moeilijk te zien kan zijn, afhankelijk van uw thema). De grootte, hoek, afstand en verscheidene andere karakteristieken van een penseel kunnen wordne ingesteld in het dialoogvenster Gereedschapsopties, als een van de relevante tekengereedschappen actief is.

#### 3.2.1. Het dialoogvenster activeren

Dit dialoogvenster is een dokbaar dialoogvenster; zie het gedeelte Paragraaf 2.3, “Koppelen van dialoogvensters” voor hulp bij het manipuleren ervan.

- Selecteer in het hoofdmenu Vensters → Dokbare vensters → Penselen.

- In het menu Tab in elk dokbaar dialoogvenster, klik op de knop voor menu Tab en selecteer Tab toevoegen → Penselen.

- Als u de optie “Actieve penseel, patroon en kleurverloop tonen” hebt ingeschakeld in de Voorkeuren — Gereedschapskist, kunt u klikken op het pictogram van het actieve penseel in het gebied Penseel, Patroon, Kleurverloop.

- Vanuit het dialoogvenster Gereedschapsopties voor de gereedschappen Penseel, Potlood en Verfspuit, door te klikken op de knop met het pictogram Penseel. Dat opent een pop-up met soortgelijke functionaliteit die u in staat stelt snel een penseel uit de lijst te kiezen. Het feitelijke dialoogvenster Penseel openen: klik op de knop in de rechterbenedenhoek van de pop-up.

  Het vereenvoudigde dialoogvenster “Penselen”

  De knoppenbalk aan de onderzijde biedt de volgende functionaliteiten:

  - Kleinere voorbeelden

  - Grotere voorbeelden

  - Als lijst weergeven

  - Als raster weergeven

  - Open het dialoogvenster voor het selecteren van penselen

  Onthoud dat, afhankelijk van uw voorkeuren, een met de pop-up geselecteerd penseel alleen van toepassing kan zijn op het huidige actieve gereedschap, niet voor ander tekengereedschap. Bekijk het gedeelte Tekenopties gedeeld door gereedschappen in de Voorkeuren — Gereedschapsopties voor meer informatie.

#### 3.2.2. Het dialoogvenster “Penselen” gebruiken

##### 3.2.2.1. Raster-/lijstmodus

In het menu Tab kunt u kiezen tussen Als raster tonen en Als lijst tonen. In weergave Raster worden de vormen van de penselen uitgelijnd in een rechthoekig vak, wat het gemakkelijk maakt om er veel in een keer te bekijken en die te zoeken die u nodig hebt. In Lijstweergave worden de vormen van de penselen vermeld in een lijst, met de namen ernaast.

In het menu Tab kunt u met de optie Voorbeeldgrootte de grootte van penseelvoorbeelden naar wens aanpassen.

Afbeelding 15.25. Raster-/lijstweergave

Als raster tonen

Als lijst tonen

Rastermodus

  Boven aan het dialoogvenster wordt de naam van het geselecteerde penseel en de grootte ervan in pixels weergegeven.

  In het midden verschijnt een rasterweergave van alle beschikbare penselen, waarbij de momenteel geselecteerde penseel wordt uitgelicht.

Lijstweergave

  Voor het grootste deel werkt het dialoogvenster op dezelfde manier in de lijstmodus als in de rastermodus, met één uitzondering:

  Als u dubbelklikt op de naam van een penseel, zult u in staat zijn de naam ervan te bewerken. Onthoud echter dat u alleen de namen mag veranderen van penselen die u zelf gemaakt of geïnstalleerd hebt, niet van die welke met GIMP zijn meegeleverd. Zodra u een vooraf geïnstalleerd penseel probeert te hernoemen, zult u de naam kunnen wijzigen, maar zodra u op Return drukt of ergens anders klikt, zal de naam terug worden gezet naar zijn vorige waarde. Het is een algemene regel dat u de bronnen die GIMP vooraf voor u installeert niet kunt wijzigen: penselen, patronen, kleurverlopen etc; alleen die welke u zelf gemaakt hebt.

##### 3.2.2.2. Voorbeelden Penseel

Afbeelding 15.26. Het dialoogvenster “Penselen”

Wanneer u klikt op een voorbeeld van een penseel, wordt dat het actieve penseel dat zal worden gebruikt bij het gebruiken van een van de relevante tekengereedschappen. Dubbelklikken op een penseelvoorbeeld activeert de Penseelbewerker.

Penselen kunnen op verscheidene manieren worden beheerd met de knoppen aan de onderzijde van het dialoogvenster of het contextmenu voor met rechts klikken.

Betekenis van de symbolen in de rechterbenedenhoek van een penseelvoorbeeld

- Een plusteken betekent dat het voorbeeld van het penseel een verkleinde grootte is. Klik met links en houd het voorbeeld vast om het voorbeeld op normale grootte te krijgen.

- Een blauwe hoek geeft aan dat het penseel een parametrisch penseel is, gemaakt met de Penseelbewerker.

- Een rode hoek geeft aan dat dit een geanimeerd penseel is. Klik met links en houd het voorbeeld vast om een voorbeeld van de animatie te krijgen.

##### 3.2.2.3. Kleuren van thema gebruiken voor voorbeeld

Aan de rechterkant, naast de selectie voor het filter, staat een knop Kleuren van thema gebruiken voor voorbeeld.

Standaard worden penselen en lettertypen weergegeven met een witte achtergrond voor elk voorbeeld. Als u wilt dat de achtergrond meer in lijn is met uw thema, kunt u dat wisselen door te klikken op deze knop. GIMP zal dan de achtergrondkleur gebruiken die is ingesteld door uw thema.

##### 3.2.2.4. Filter, Labels

De keuzelijst “filter” stelt u in staat op een of meer labels te filteren en het aantal weergegeven penselen te verminderen. De “labels” kunnen worden beheerd onder het gebied van de voorbeelden. Bekijk voor meer informatie over labelen Paragraaf 3.7, “Labelen”.

##### 3.2.2.5. Tussenruimte

Deze schuifbalk laat u de afstand instellen tussen de opeenvolgende markeringen van het penseel als u een penseelstreek traceert met de muisaanwijzer. Tussenruimte is een percentage van de breedte van het penseel.

##### 3.2.2.6. Knoppen onderaan

De knoppenbalk aan de onderzijde biedt de volgende functionaliteiten:

Penseel bewerken

  Dit activeert de Penseelbewerker. Drukken op de knop zal de bewerker voor elk penseel openen. Die werkt echter alleen voor parametrische penselen, die zijn te herkennen aan hun blauwe rechterbenedenhoek in het voorbeeld. Voor andere typen penselen zal de bewerker u een voorbeeld laten zien, maar zal u niet toestaan wijzigingen te maken.

Nieuw penseel

  Dit maakt een nieuw parametrisch penseel, initialiseert het met een kleine wazige ronde vorm en opent de Penseelbewerker, zodat u het kan aanpassen. Het nieuwe penseel wordt automatisch opgeslagen in uw persoonlijke map Penselen.

Penseel dupliceren

  Deze knop is alleen ingeschakeld als het huidige geselecteerde penseel een parametrisch penseel is. Als dat zo is wordt het penseel gedupliceerd en de Penseelbewerker wordt geopend, zodat u de kopie kunt aanpassen. Het resultaat wordt automatisch opgeslagen in uw persoonlijke map Penselen.

Penseel verwijderen

  Deze optie is alleen actief voor parametrische penselen. Dit verwijdert alle sporen van het penseel, zowel uit het dialoogvenster als uit de map waarin het bestand was opgeslagen, als u de rechten heeft om dat te doen. Het vraagt bevestiging, voordat het ook maar iets doet. De penselen die met GIMP worden meegeleverd kunnen niet worden verwijderd.

Penselen vernieuwen

  Als u penselen toevoegt aan uw persoonlijke Penselen of een andere map in uw zoekpad voor penselen, op een andere wijze dan met de Penseelbewerker, zorgt deze knop ervoor dat de lijst opnieuw wordt geladen, zodat de nieuwe items beschikbaar komen in het dialoogvenster.

Penseel openen als afbeelding

  Klikken hiero opent het geselecteerde penseel als een normale afbeelding die u kunt bewerken. Die kan terug worden gebracht naar een penseel door hem te kopiëren en te selecteren Bewerken → Plakken als → Plakken als Nieuw penseel…, of door hem te exporteren als een penseel. Dit verschilt van Paragraaf 3.2.3, “Penseelbewerker” dat u in staat stelt een bestaand parametrisch penseel aan te passen.

De functies die met deze knoppen worden uitgevoerd, zijn ook toegankelijk via het pop-upmenu van het dialoogvenster, dat kan worden geactiveerd door met de rechtermuisknop ergens in het raster/de lijst met penselen te klikken of door het bovenste item, menu Penselen, te kiezen in het menu Tab.

##### 3.2.2.7. Het contextmenu “Penselen”

Met rechts klikken op een voorbeeld van een penseel opent een contextmenu. De meeste opdrachten voor dit submenu worden beschreven met de knoppen, behalve de volgende.

Penseellocatie kopiëren

  Penseellocatie kopiëren stelt u in staat het pad van het penseel te kopiëren naar het klembord. Daarna kunt u de opdracht Bestand → Locatie openen gebruiken, om het penseel als een nieuwe afbeelding te openen.

Tonen in bestandsbeheer

  Tonen in bestandsbeheer opent de locatie van het penseel in de standaard bestandsbeheerder op uw systeem.

Ovaal, vervaagd…, Ovaal…, Rechthoekig, vervaagd…, Rechthoekig…

  Opties om ovale en rechthoekige penselen te maken. Deze penselen mogen vervaagd zijn, maar het zijn geen parametrische penselen.

#### 3.2.3. Penseelbewerker

Afbeelding 15.27. Het dialoogvenster “Editor penselen”

De penseeleditor, geactiveerd voor een nieuw penseel.

De Penseelbewerker stelt u in staat de parameters voor een door GIMP verschaft penseel te bekijken, en u kunt ze wijzigen. U kunt ook een aangepast penseel maken: klik op de knop Nieuw penseel om de functies te activeren van de penseelbewerker; u kunt een geometrische vorm selecteren, een cirkel, een vierkant of een diamant. Deze bewerker heeft verschillende elementen:

De balk Dialoogvenster: net als met alle dialoogvensters opent de knop van het menu Tab een menu dat u in staat stelt toegang te krijgen tot verder gerelateerde opties en die in te stellen.

De titelbalk: om een naam te geven aan uw penseel.

Het voorbeeldgebied: wijzigingen aan het penseel worden onmiddellijk weergegeven in dit voorbeeld.

Instellingen:

Vorm

  Een cirkel, een vierkant en een diamant zijn beschikbaar. U kunt ze aanpassen met de volgende opties:

Straal

  Afstand tussen middelpunt van het penseel en de rand, in de richting van de breedte. Een vierkant met een straal van 10 pixels zal een zijde van 20 pixels hebben. Een diamant met een straal van 5 pixels zal een breedte hebben van 10 pixels.

Punten

  Deze parameter is alleen nuttig voor vierkant en diamant. Met een vierkant resulteert het verhogen van de punten tot een polygoon. Met een diamant krijgt u een ster.

Hardheid

  Deze parameter beheert het vervagen van de rand van het penseel. Waarde = 1,00 geeft een penseel met een scherpe rand (0,00-1,00).

Verhouding

  Deze parameter beheert de verhouding breedte/hoogte voor het penseel. Een diamant met een straal van 5 pixels en een verhouding van = 2, zal worden afgevlakt naar een breedte van 10 pixels en een hoogte van 5 pixels (1,0-20,0).

Hoek

  Deze hoek is de hoek tussen de richting van de breedte van het penseel, die gewoonlijk horizontaal is, en de horizontale richting, met de klok mee. Wanneer deze waarde wordt verhoogd, zal het penseel met de klok mee draaien (0° to 180°).

Tussenruimte

  Wanneer het penseel een lijn tekent, stempelt het in feite herhaaldelijk het pictogram van het penseel. Als de stempels van het penseel heel dicht bij elkaar liggen, krijgt u de indruk van een doorlopende lijn: u krijgt dat met Tussenruimte = 1. (1,00 tot en met 200,0).

##### 3.2.3.1. Contextmenu van de penseelbewerker

De Penseelbewerker heeft een contextmenu dat kan worden bereikt door te klikken op de knop van het menu Tab en dan menu Penseelbewerker te kiezen. Het heeft slechts een optie.

Actief penseel bewerken

  Indien ingeschakeld zal de penseelbewerker automatisch het momenteel actieve penseel laden. Als dit is uitgeschakeld zal de penseelbewerker niet wijzigen als het actieve penseel wijzigt.

#### 3.2.4. Het klembord penseel

Wanneer u de opdracht Kopiëren of Knippen op een afbeelding of een selectie ervan gebruikt, verschijnt een kopie als een nieuw penseel in de linkerbovenhoek van het dialoogvenster “Penselen”. Dat penseel zal bestaan totdat u de opdracht Kopiëren opnieuw gebruikt. Het zal verdwijnen als u GIMP afsluit.

Afbeelding 15.28. Een nieuw “klembordpenseel”

| Opmerking
U kunt dit klembordpenseel opslaan met behulp van het menu Bewerken → Plakken als → Plakken als nieuw penseel… zodra het wordt weergegeven in het dialoogvenster “Penselen”. Bekijk Paragraaf 3.10.8, “Plakken als nieuw penseel”.

3. Dialoogvensters met betrekking tot afbeeldingsinhoud |  | 3.3. Dialoogvenster MyPaint-penselen

Report a bug in GIMP Rapporteer een fout in de documentatie